De verdediging van Luik

De zeven oudste militieklassen (van 1899 tot en met 1905) - allemaal nog gewezen "lotelingen" - , onder bevel van reserveofficieren en wederopgeroepen gepensioneerde officieren - dus allemaal oudere soldaten, vormden samen de "vestingstroepen" om de 12 forten rond de stad Luik te verdedigen.
1 augustus :
Joseph behoorde tot de lichting 1905 en wordt bij zijn aankomst in Luik ondergebracht bij het
"12° régiment de Forteresse"
van de 3° Legerdivisie, gelegerd in het oudste fort in het centrum van Luik, "La Citadelle" en met als opdracht het fort zelf en de omgeving rond de St Walburga-kerk te verdedigen.

Op de avond van 2 augustus is de mobilisatie van de "Position Fortifié de Liege" van de 3° legerdivisie compleet , elke soldaat heeft een uniform, is bewapend met een mauser-geweer, heeft 120 kogels, maar beschikt niet over een complete velduitrusting.

Rond de forten van Luik wordt het werk verdergezet : loopgrachten worden gegraven, velden met prikkeldraad worden aangelegd, schietvelden worden vrijgemaakt. Fabriekswerkers uit de stad worden ingezet om deze verdedigingslinies te helpen opbouwen. Vooruitgeschoven wachtposten worden uitgezet om bij alarm deze stellingen tussen de forten onmiddellijk te laten bezetten door de soldaten van de "Régiments de Forteresse".

De brug van Visé :

Op Dinsdag 4 augustus 1914 : De Duitsers vallen Belgie binnen langs de grens met Nederland en naderen Luik vanuit het Noord-Oosten. De bruggen van Visé en Argenteau zijn echter de avond voordien door het 12-de Linie, II° Bataljon opgeblazen.
Hier vindt een van de eerste gevechten van de I-ste Wereldoorlog plaats :
de 4° Compagnie , II° Bataljon van het 12-de Linie, die de opgeblazen brug van Visé bewaakt (zie : opgeblazen brug van Visé), gaat vanop de linkeroever rond 13.00 uur vuurgevechten aan met de Duitse huzaren die opdagen aan de ruines van de brug, maar ondergaat daarna hevig Duits artillerievuur. Ze zullen standhouden tot de late namiddag van 4 augustus om zich dan rond 16.30 u. terug te trekken tot op de heuvels van de linkeroever. Van daar uit zullen zij de Duitse linies blijven bestoken.
Bij deze gevechten kon Joseph nog niet aanwezig zijn ( op zijn frontstreepfiche staat 4 augustus vermeld als mutatie naar het 12-de Linie), omdat dit régiment reeds vanaf 2 augustus de Brug van Visé bezette .

Door deze Belgische verdedigingsacties kan het Duitse leger pas op 5 augustus de Maas oversteken over een pontonbrug te Lixhe, ten Noorden van Visé. Het vertraagt hun opmars met minstens één dag en verplicht hen een omweg te maken van enkele kilometers :

                      

De aanval op Luik :

Volgens een (ingekleurde) kaart gepubliceerd in "Historique du 12é Régiment de Ligne" Tome II, 1914-1918, door Colonel BEM A. Massart, 1977,
verdedigde het II° Bataljon van het "Régiment de Forteresse" van het 12-de Linie, op het kaartje voorgesteld door II/12F, dit in de nacht van 5 op 6 augustus, het gebied tussen de forten van Lantin en Liers ( zie blauwe cirkel links op het kaartje).
Het II° Bataljon van het 12-de Linie zelf, II/12 verdedigde die nacht de Brug van Wandre (zie blauwe cirkel rechts op het onderstaande kaartje).

          

Het is niet duidelijk op welke datum juist Joseph overging van het "II° Bataljon Forteresse" naar het II° Bataljon zelf.
Op de fiche de "Renseignements" aanvraag voor de Vuurkaart staat 4 augustus als datum van intrede bij het 12-de Linie, en dan zou hij dus deelgenomen hebben aan de gevechten te Rhees-Herstal aan de brug van Wandre in de nacht van 5 op 6 augustus.

De brug te Wandre :

Op Woensdag 5 augustus 1914, bij de terugtocht uit Visé, wacht er het II° Bataljon van het 12-de Linie nog een nieuwe opdracht : er wordt hen door Generaal Leman bevolen de brug van Wandre bij Herstal te gaan verdedigen om de oversteek van de Duitse troepen te verhinderen.

Op de wegen tussen Vivegnis en Herstal en die tussen Rhees en de brug van Wandre worden barricades opgeworpen. Langs de wegen die leiden naar de brug en naar de barricades worden balen stro, gedrenkt in teer , opgesteld. Wanneer de Duitsers rond 02.00 u 's nachts verschijnen, worden deze fakkels aangestoken en kan door een hevig vuurgevecht de Duitse opmars worden teruggeslagen. Bij deze gevechten aan de Maasbrug van Wandre doen ze het Duitse 89e Mecklemburgse Grenadiersregiment op de vlucht slaan. Hier sneuvelt ook de bevelvoerende Duitse kolonel van dit 89e régiment en verovert het 12e Linie het vijandelijke vaandel.
Dit is een uniek feit in de geschiedenis van het Belgische leger.

Het 12-de Linieregiment, II° Bataljon, 4° Compagnie. , waar Joseph terecht komt , heeft zonder twijfel een belangrijke rol gespeeld bij het begin van de oorlog. Daarom is het, ondanks de twijfel of Joseph bij het tweede treffen (Rhees - Brug van Wandre) aanwezig was, toch aangewezen deze gevechten hier aan te halen.
Het regiment waar hij terecht komt heeft immers in deze eerste week van de oorlog reeds twee confrontaties met de Duitsers doorstaan, wat kan tellen als vuurproef. Ook de volgende maanden zal het een belangrijke rol blijven spelen.

Op 6 augustus om 16.00 u bericht géneraal Leman aan het hoofdkwartier :
"De 3° Legerdivisie heeft met echt succes talrijke hevige aanvallen doorstaan.
De 3° Legerdivisie is totaal uitgeput. Laat ons maatregelen nemen om ons zo spoedig mogelijk naar Waremme te begeven met wat er overschiet van de 3° D.A. Deze troepen verzamelen zich tussen Loncin en Hollogne ».

Op 6 augustus valt de stad Luik, nadien zal het ene na het andere fort tot overgave worden gedwongen.

naar Boven