de Dodengang

Na de onderwaterzetting van de IJzervlakte vormt de talud van de spoorweglijn van Nieuwpoort naar Diksmuide ( tegenwoordig de "Frontzate" geheten) een buffer tegen de overstroming en voor de Belgische troepen een ideale verdedigingslijn. Vanaf de plaats waar de verdedigingslijn afbuigt van de spoorwegberm tot aan kilometerpaal 16 waar ze opnieuw aansluit bij de IJzer is er echter een zwakke plaats in deze linies, daarom zal een bovengronds loopgravennetwerk van meer dan een kilometer uitgebouwd worden.

De génie van de 3-de Legerdivisie , waartoe Joseph nu behoort, krijgt in mei 1915 de opdracht dit zwakke punt in de Belgische verdedigingsstelling te versterken.

Vanaf 18 mei begint de génie in de IJzerdijk te graven in de richting van de door de Duitsers bezette "Petroleumtanks" (de naderingsloopgraaf).
De Duitsers hebben echter dezelfde plannen en graven naar de Belgische stellingen toe. Na een drietal weken zijn ze elkaar tot op enkele meter genaderd en ontstaat er een onomkeerbare patstelling. Door de gevaarlijke ligging, op enkele meter van de vijand en van de door de Duitsers bezette Petroleumtanks , en door de talrijke bloedige aanvallen van Duitse kant, krijgt deze eerste linie spoedig de door iedereen gevreesde naam
"De Dodengang" - "Le Boyau de la Mort".

In juni 1915 wordt de oorspronkelijke "naderingsloopgraaf" uitgediept tot op ongeveer 1,80 m en voorzien van "vaderlandertjes" als borstwering. Ook worden in de loopgraaf aarden dwarswallen aangebracht om te verhinderen dat bij aanvallen over de hele looplengte van de loopgracht zou kunnen gevuurd worden.

In juli 1915 komt er aan de westkant een "terugkeerloopgraaf", met een houten spoorlijntje langswaar munitie en alle andere materiaal kan aangevoerd worden.

Vanaf de maand september 1915 zal de génie van de 3° Legerdivisie aan de zuid-westelijke kant de "Schans van de Ruiter" uitbouwen, een verdedigingsstelling die de Dodengang zelf beschermt.

De Duitsers ondernemen talrijke pogingen om de dichts bijgelegen stellingen van de Dodengang in te nemen. Hierbij sneuvelen talrijke Belgische soldaten. Daarom beslist de Belgische legerleiding de Dodengang aan de Noordzijde "in te korten" en wordt op
11 oktober 1915 door de génie op ongeveer 275 meter vňňr kilometerpaal 16 een dijkbreuk veroorzaakt.
Het water van de IJzer zal nu dit deel overstromen en in verbinding komen met de reeds overstroomde IJzervlakte zodat een grotere buffer tegen de vijandelijke linies ontstaat.

We weten niet waar Joseph aan deze werken deelnam.
Dŕt hij er ergens aan deelnam is wčl een vaststaand feit.


Hij was vanaf 1 april 1915 tot augustus 1916 (datum van zijn kwetsuur), voltijds aanwezig bij zijn 3-de Regiment Génie van de 3-de Legerdivisie die in deze periode deze werken opgedragen was.

Het is onmogelijk de omstandigheden waarin al dit graafwerk gebeurde juist te beschrijven. Het water, de modder, de koude, het labeur onder ontploffende scrapnels of sluipend geweervuur - niemand zal ooit écht weten hoe erg dit allemaal wel was.

Schrijfster Heide Boonen verwoordt dit in een brief van een soldaat aan zijn vrouw ...

      Mijn lieve vrouw,

                       GEEN MINUUT IS HET HIER STIL

                            Het geschut scheurt de lucht in flarden

                            en davert door onze harten

                            En 's avonds, als het wat rustiger wordt,

                            stijgt het gereutel op uit de modderpoel

                            van Niemandsland. Onze makkers

                            liggen er tussen stukgeschoten lijken,

                            sommige vers, andere rottend.

                            Ze huilen. Ze roepen om hulp.

                            Ze roepen op hun moeder.

                            En we kunnen niets doen

                            En als bij het ochtendgloren hun gekreun wegsterft

                            zijn daar de kanonnen weer.

                                                                                                   Je man

  (tekst: Heide Boonen - Editie Jeugd & Vrede- info , Kleur Bekennen,11-12/03 -01/04)

naar Boven